Steeds meer huishoudens kiezen voor een oost-west opstelling van zonnepanelen in plaats van de traditionele zuidgerichtheid. De reden is vaak simpel: je wekt stroom op over een groter deel van de dag, vooral in de ochtend en late middag. Maar wat betekent dit nu precies voor je thuisbatterij? In dit artikel leggen we uit hoe de opbrengstcurve verandert en hoe je batterij daar het beste op kan inspelen.
We bespreken de voor- en nadelen van een oost-west opstelling, het effect op je eigen verbruik en teruglevering, en geven praktische tips voor het instellen van je batterij. Zo weet jij of deze opstelling past bij jouw situatie en hoe je er het maximale uithaalt.
Hoe werkt een oost-west opstelling?
Bij een oost-west opstelling liggen de zonnepanelen op twee dakvlakken: één op het oosten en één op het westen. Het oostelijke deel vangt de ochtendzon, terwijl het westelijke deel juist in de middag en avond meer zon krijgt. Het zuiden is hierbij niet of nauwelijks vertegenwoordigd. Het gevolg is dat de totale opbrengst over de dag meer gespreid is dan bij een zuidopstelling, die een piek heeft rond het middaguur.
De totale jaaropbrengst van een oost-west opstelling ligt vaak 10 tot 15 procent lager dan bij een ideale zuidopstelling met dezelfde panelen. Maar omdat je langer stroom opwekt, kun je meer van je eigen opwek direct gebruiken. Vooral als je overdag niet thuis bent, maar ’s ochtends en ’s avonds wel, sluit deze opstelling goed aan op je verbruikspatroon.
Het precieze effect hangt af van de hellingshoek, schaduwval en het aantal panelen. Een goed ontworpen oost-west systeem kan echter een uitstekende keuze zijn, zeker in combinatie met een thuisbatterij.
Effect op je thuisbatterij: laden en ontladen
Een thuisbatterij slaat overtollige zonne-energie op voor later gebruik. Bij een zuidopstelling is er vaak een duidelijke piek in de opwek rond het middaguur, waardoor de batterij snel vol zit en je daarna weer teruglevert aan het net. Met een oost-west opstelling is de opwek gelijkmatiger verdeeld over de dag. De batterij krijgt dus de hele dag door kleine beetjes energie binnen, in plaats van één grote portie.
Dit heeft gevolgen voor de laadstrategie. Om optimaal te profiteren, kun je de batterij zo instellen dat hij niet te snel vol raakt. Sommige systemen laten je een zogenaamd 'zelfverbruiksprofiel' instellen, waarbij de batterij pas laadt als je verbruik lager is dan de opwek. Zo blijft er ruimte over voor de opbrengst van de late middag.
Ook het ontladen verandert. Bij een oost-west opstelling wek je ’s avonds nog stroom op, precies op het moment dat veel mensen thuis komen en het verbruik stijgt. Je kunt de batterij dan zo instellen dat hij pas later op de avond ontlaadt, zodat je de piek van het avondverbruik kunt dekken. Dit verhoogt je eigen verbruik en verlaagt je afhankelijkheid van het net.
Voor- en nadelen van de combinatie
Het grootste voordeel van een oost-west opstelling met batterij is dat je meer van je eigen opwek kunt benutten. Doordat de opbrengst beter aansluit bij je verbruik, hoef je minder stroom van het net te halen. Ook het terugleveren aan het net is minder piekerig, wat bij een eventuele terugleverboete gunstig kan zijn. Bovendien kun je met een slimme batterij inspelen op dynamische energieprijzen door te laden wanneer de prijs laag is en te ontladen wanneer die hoog is.
Een nadeel is dat de totale opbrengst per paneel lager is dan bij zuid. Je hebt dus meer panelen nodig voor dezelfde jaaropbrengst. Daarnaast is de opbrengst in de wintermaanden vaak wat lager, omdat de zon laag staat en de panelen minder direct licht vangen. Dit kan invloed hebben op je terugverdientijd, zeker als je batterij relatief duur is.
Toch kan de combinatie financieel aantrekkelijk zijn, vooral als de salderingsregeling wordt afgebouwd. Hoe meer je zelf verbruikt, hoe minder je afhankelijk bent van salderen. Een oost-west opstelling met batterij kan je zelfverbruik aanzienlijk verhogen, vaak tot 60 à 70 procent, terwijl dat met een zuidopstelling zonder batterij vaak rond de 30 procent ligt.
In het kort
- Kies voor een omvormer met ten minste twee MPP-trackers, zodat oost en west apart geoptimaliseerd worden.
- Stel je batterij in op 'overschot laden' in plaats van 'direct laden' om de opbrengst over de dag te spreiden.
- Gebruik een energiebeheerssysteem dat rekening houdt met je verbruiksprofiel en weersverwachtingen.
- Overweeg een dynamisch energiecontract om te profiteren van lagere prijzen tijdens daluren.
- Laat je dak goed onderzoeken op schaduwval; bomen of schoorstenen kunnen juist bij oost-west meer invloed hebben.
- Bereken je terugverdientijd met een realistisch zelfverbruikspercentage; 60-70% is haalbaar met batterij.
- Vraag offertes aan bij meerdere installateurs en vergelijk niet alleen prijs, maar ook de voorgestelde instellingen.
Veelgestelde vragen
Is een oost-west opstelling met thuisbatterij rendabel?
Over het algemeen wel, omdat je zelfverbruik hoger ligt dan bij een zuidopstelling zonder batterij. De terugverdientijd hangt af van de prijs van de batterij, je verbruik en de salderingsregels. Reken met een zelfverbruik van 60-70% voor een realistische schatting.
Hoeveel panelen heb ik nodig bij een oost-west opstelling?
Omdat de opbrengst per paneel lager is dan bij zuid, heb je vaak 10-15% meer panelen nodig voor dezelfde jaaropbrengst. Laat een installateur een berekening maken op basis van je dak en verbruik.
Kan ik mijn bestaande zuidopstelling ombouwen naar oost-west?
Dat is vaak niet eenvoudig, omdat de dakconstructie en bekabeling anders zijn. Soms kun je extra panelen op oost of west bijplaatsen. Laat een specialist beoordelen of dit mogelijk is en of je omvormer geschikt is.
Wat is het verschil in opbrengst tussen oost-west en zuid?
Een oost-west opstelling levert jaarlijks zo'n 10-15% minder op dan een ideale zuidopstelling. Maar de opbrengst is gelijkmatiger over de dag, wat gunstig is voor eigen verbruik en batterijgebruik.
Conclusie
Een oost-west opstelling van zonnepanelen kan in combinatie met een thuisbatterij een slimme keuze zijn, vooral als je streeft naar een hoog eigen verbruik en minder afhankelijk wilt zijn van het net. Hoewel de totale opbrengst per paneel iets lager ligt, zorgt de spreiding over de dag ervoor dat je batterij efficiënter wordt benut. Met de juiste instellingen en een goed ontwerp kun je het maximale uit je systeem halen. Laat je daarom goed adviseren door een erkende installateur en vergelijk meerdere offertes.
Thuisbatterij laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via ThuisbatterijWijs.
Vergelijk thuisbatterijen →Lees ook: Hoe werkt een thuisbatterij met zonnepanelen? · Wat is de ideale grootte van een thuisbatterij? · Hoeveel zonnepanelen heb je nodig voor een thuisbatterij? · Wat zijn de voordelen van een thuisbatterij met zonnepanelen? · Wat zijn de nadelen van een thuisbatterij met zonnepanelen? · Hoeveel kost een thuisbatterij met zonnepanelen? — meer over thuisbatterij met zonnepanelen
ThuisbatterijWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.