De winter is voor veel eigenaren van zonnepanelen een magere periode. De opbrengst ligt vaak 80 tot 90 procent lager dan in de zomer. Dan vraag je je af: is mijn thuisbatterij nog wel zinvol? En vooral: is de capaciteit groot genoeg om de winter door te komen?
In dit artikel vergelijk je de opbrengst van je panelen in de winter met de capaciteit van je batterij. We geven je een eenvoudige methode om in te schatten of je batterij past bij jouw situatie. Ook wijzen we je op de valkuilen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Wat levert je zonnestroomsysteem in de winter op?
Om het concreet te maken: meet je opbrengst in december en januari. Veel omvormers hebben een app die dit bijhoudt. Deel de totale opbrengst van een maand door 30, dan heb je je gemiddelde dagproductie. Doe hetzelfde voor je verbruik. Het verschil is wat je batterij minimaal moet kunnen leveren. Maar let op: dat is een theoretisch minimum. In de praktijk wil je ook nog wat reserve hebben voor donkere dagen.
Een andere manier is om te kijken naar het aantal dagen dat je batterij volledig ontlaadt. Als je batterij in de winter elke dag leeg raakt, is hij te klein. Als hij meerdere dagen achtereen niet vol raakt, is hij te groot. Het ideale is dat je batterij in de winter op zonnige dagen volledig oplaadt en op bewolkte dagen het huishouden ondersteunt. Dat betekent dat je capaciteit ongeveer gelijk moet zijn aan je dagverbruik minus de gemiddelde winterproductie.
Houd er ook rekening mee dat batterijen in de winter minder efficiënt zijn. Bij lage temperaturen neemt de bruikbare capaciteit af, soms wel 20 tot 30 procent. Dus als je batterij 10 kWh zegt, kun je in de vrieskou misschien maar 7 of 8 kWh gebruiken. Dit is een belangrijk punt om mee te wegen bij je keuze.
Vergelijk: hoe groot is jouw verbruik versus de opbrengst?
Een veelgemaakte fout is om alleen naar de zomeropbrengst te kijken. In de zomer laad je batterij vaak al voor 10 uur ‘s ochtends vol en sta je de rest van de dag energie terug te leveren. In de winter is dat anders: je batterij vult zich langzaam en misschien wel helemaal niet op sommige dagen. Daarom is het verstandig om te kijken naar het aantal zonnige uren in de winter en hoeveel energie je dan opwekt.
Stel dat je op een zonnige winterdag 8 kWh opwekt. Als je thuis bent en overdag 4 kWh verbruikt, kun je 4 kWh opslaan. Daarmee kun je ‘s avonds de piek opvangen. In de praktijk is een batterij van 5 kWh vaak al voldoende voor de meeste huishoudens, omdat je niet elke dag een volledige lading nodig hebt. Het is zonde om meer capaciteit te kopen dan je in de winter daadwerkelijk gebruikt.
Let ook op het vermogen van je batterij. Dat is het maximale vermogen dat hij kan leveren, bijvoorbeeld 3 kW of 5 kW. Als je een inductiekookplaat en een wasmachine tegelijk aanzet, heb je misschien 6 kW nodig. Een batterij met een laag vermogen kan dat niet leveren, ook al is de capaciteit groot. Vergelijk dus zowel capaciteit als vermogen.
Praktische tips voor het kiezen van de juiste batterijgrootte
Denk ook aan de mogelijkheid om je batterij later uit te breiden. Sommige merken bieden modulaire systemen aan, zodat je kunt beginnen met 5 kWh en later uitbreiden naar 10 of 15 kWh. Dat is een goede optie als je budget beperkt is, maar je verwacht dat je verbruik in de toekomst stijgt. Vraag ernaar bij de leverancier.
Let ook op de garantie en het aantal laadcycli. Een thuisbatterij heeft een levensduur van zo’n 10 tot 15 jaar, maar het aantal laadcycli is beperkt. Vaak is dat rond de 6.000 tot 10.000 cycli. Als je batterij in de winter vaker ontlaadt, verbruik je sneller je cycli. Kies daarom niet te klein, want een te kleine batterij wordt vaker volledig ontladen, wat de levensduur verkort.
Tot slot: vergeet niet dat een batterij niet alleen voor de winter is. Het is een investering voor het hele jaar. In de zomer kun je er ook profijt van hebben door ‘s avonds je eigen zonne-energie te gebruiken. Maar zorg dat de grootte past bij je winterbehoefte, want dat is de meest kritische periode.
In het kort
- Meet je opbrengst en verbruik in december en januari om een goed beeld te krijgen.
- Houd rekening met 20-30% capaciteitsverlies bij kou.
- Kies een batterij die niet elke dag leeg raakt, maar ook niet wekenlang halfvol staat.
- Vergelijk zowel capaciteit (kWh) als vermogen (kW) van de batterij.
- Overweeg een modulair systeem als je verwacht dat je verbruik stijgt.
- Laat je niet verleiden door alleen de zomeropbrengst; de winter is de bottleneck.
- Check de garantie en het aantal laadcycli om onnodige slijtage te voorkomen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kWh batterij heb ik nodig in de winter?
Dat hangt af van je dagverbruik en de opbrengst van je panelen. Gemiddeld is 5 tot 7 kWh voldoende voor een gemiddeld huishouden met een verbruik van 10 kWh per dag. Maar reken eerst zelf je verschil uit.
Werkt een thuisbatterij minder goed in de kou?
Ja, de bruikbare capaciteit neemt af bij lage temperaturen. Vaak is dat 20 tot 30 procent minder. Kies daarom een batterij die iets groter is dan je denkt nodig te hebben.
Is een groot batterij beter voor de winter?
Niet per se. Een te grote batterij wordt in de winter nooit vol, waardoor je onnodig veel betaalt. Het gaat om de juiste balans tussen opbrengst, verbruik en opslag.
Kan ik mijn batterij in de winter ook opladen met het net?
Ja, dat kan bij sommige systemen, maar dan verlies je het voordeel van eigen zonne-energie. Het is financieel meestal niet interessant vanwege de terugleververgoeding en de kosten van netstroom.
Conclusie
Kortom, de grootte van je thuisbatterij moet je bepalen op basis van je winteropbrengst en -verbruik, niet op basis van de zomer. Meet je eigen cijfers, houd rekening met de kou en kies een batterij die niet te klein en niet te groot is. Met een goede afweging kun je het hele jaar door profiteren van je zonnepanelen, ook als de zon minder schijnt.
Thuisbatterij laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via ThuisbatterijWijs.
Vergelijk thuisbatterijen →Lees ook: Waarom presteert mijn thuisbatterij minder in de winter? · Zomerse hitte: gevaar voor je thuisbatterij? · Seizoensgebonden laadstrategieën voor thuisbatterijen · Terugverdientijd: zomer vs winter met een thuisbatterij · Veelvoorkomende fouten bij het installeren van een thuisbatterij in de winter · Checklist winterklaar maken van je thuisbatterij — meer over seizoensinvloeden
ThuisbatterijWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.