Stel je voor: het is een gure winterdag, en terwijl je warm bij de kachel zit, word je stiekem betaald om stroom te verbruiken. Klinkt als een sprookje? Toch gebeurt het steeds vaker: negatieve stroomprijzen. Vooral op zonnige, winderige winterdagen kan het aanbod van duurzame energie groter zijn dan de vraag. Het gevolg: de stroomprijs op de energiemarkt duikt onder nul.
Voor jou als thuisbatterij-eigenaar opent dit een interessant spel: kun je je batterij opladen op zo'n moment en die goedkope (of zelfs gratis) stroom later gebruiken, wanneer de prijs weer hoog is? Het antwoord is ja, maar er zit wel een addertje onder het gras. In dit artikel leggen we uit hoe je dit slim aanpakt, wat het je kan opleveren en waar je op moet letten.
Hoe werken negatieve stroomprijzen?
Op de onbalansmarkt en day-ahead markt wordt de elektriciteitsprijs elk uur bepaald door vraag en aanbod. Als het aanbod groter is dan de vraag, kan de prijs negatief worden. Dat betekent dat producenten moeten betalen om hun stroom kwijt te raken, of dat afnemers worden beloond om stroom te verbruiken. In de winter gebeurt dit vooral bij veel wind en op zonnige dagen, wanneer veel zonnepanelen en windmolens tegelijk stroom leveren.
Voor consumenten met een dynamisch energiecontract is dit direct voelbaar: het uurtarief kan soms onder nul duiken. Maar ook met een vast of variabel contract kun je profiteren, als je een thuisbatterij hebt die slim kan laden op basis van de actuele prijzen. Veel moderne batterijen en energiemanagementsystemen kunnen hiermee overweg, maar het hangt af van je instellingen en software.
Wat levert het op?
Het simpele antwoord: je bespaart op je energiekosten, en soms verdien je er zelfs een paar centen mee. Stel dat de stroomprijs een uur lang -10 cent per kWh is. Als je batterij 10 kWh kan laden, dan krijg je in theorie €1 toe (of wordt je energierekening met €1 verlaagd). Later, als de prijs weer 40 cent is, gebruik je die stroom en bespaar je 40 cent per kWh. Het verschil is dus 50 cent per kWh, maar daar gaan wel belastingen en heffingen vanaf.
In de praktijk zijn de echte winsten echter bescheiden. Negatieve prijzen zijn vaak kort en onvoorspelbaar, en je batterij moet leeg genoeg zijn om te laden. Bovendien zijn de kosten van het laden niet alleen de stroomprijs: ook netbeheerkosten en energiebelasting kunnen meespelen, al worden die bij dynamische contracten vaak per uur berekend en kunnen ze ook negatief zijn. Het is dus zeker niet zo dat je rijk wordt van een winter vol negatieve prijzen, maar het kan wel een mooie bonus zijn.
Hoe kun je dit slim aanpakken?
De makkelijkste manier is om een dynamisch energiecontract te combineren met een slimme thuisbatterij die automatisch reageert op de uurtarieven. Veel systemen hebben een 'negatieve prijs' modus: ze laden automatisch op als de prijs onder een bepaalde drempel zakt, en stoppen als de prijs weer positief wordt. Zo hoef je er zelf niet constant naar te kijken.
Als je batterij niet slim is, kun je handmatig laden op het moment dat je de negatieve prijs ziet. Dat betekent wel dat je op onregelmatige tijden actie moet ondernemen, en dat is in de winter niet altijd ideaal. Een andere optie is om je batterij 's nachts te laten laden, want ook dan zijn de prijzen vaak laag, al zijn ze zelden negatief.
Let op: het is niet altijd rendabel om te laden bij negatieve prijzen. Soms is de negatieve prijs zo klein (bijvoorbeeld -1 cent) dat de kosten van het laden (slijtage, extra verbruik van het systeem) niet opwegen tegen de baten. Het is dus verstandig om een drempel in te stellen, bijvoorbeeld -5 cent of lager. Dat kun je vaak instellen in de app van je batterij.
In het kort
- Stel een duidelijke drempel in voor negatieve prijzen, bijvoorbeeld -5 cent, om onrendabel laden te voorkomen.
- Combineer een dynamisch contract met een slimme thuisbatterij voor automatische optimalisatie.
- Zorg dat je batterij niet al vol is: plan laden niet te vroeg, maar wacht op het gunstigste moment.
- Houd rekening met extra kosten zoals netbeheerkosten en energiebelasting, die ook per uur kunnen variëren.
- Gebruik een energiemanagementsysteem (EMS) om meerdere apparaten slim aan te sturen, zoals je warmtepomp of laadpaal.
- Controleer je energiecontract: niet alle leveranciers bieden negatieve uurtarieven door aan consumenten.
- Wees voorzichtig met 'gratis' stroom: soms zijn de belastingen en heffingen hoger dan de vergoeding, waardoor je netto toch betaalt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komen negatieve stroomprijzen voor in de winter?
Negatieve stroomprijzen komen in de winter vooral voor op momenten met veel wind en weinig vraag, zoals rustige uren of feestdagen. Het aantal uren per jaar groeit, maar het blijft onvoorspelbaar. Gemiddeld kun je denken aan enkele tientallen uren per jaar, verspreid over alle seizoenen, maar in de winter kan het vaker voorkomen dan in de zomer.
Kan ik geld verdienen met negatieve stroomprijzen zonder batterij?
Ja, ook zonder batterij kun je profiteren door extra stroom te verbruiken op momenten dat de prijs negatief is, bijvoorbeeld door je wasmachine of vaatwasser te draaien. Maar een batterij geeft je de mogelijkheid om die goedkope stroom op te slaan voor later gebruik, waardoor je meer bespaart.
Is een dynamisch energiecontract noodzakelijk voor negatieve prijzen?
Niet strikt noodzakelijk, maar wel aan te raden. Met een vast of variabel contract profiteer je meestal niet direct van negatieve uurprijzen, omdat je een gemiddeld tarief betaalt. Sommige leveranciers met een variabel contract hebben wel een terugleververgoeding die negatief kan zijn, maar dat werkt anders. Voor echt slim laden op negatieve prijzen is een dynamisch contract het meest geschikt.
Wat kost het laden van een thuisbatterij op negatieve stroomprijzen?
De kosten bestaan uit de stroomprijs (die negatief kan zijn), energiebelasting en btw, netbeheerkosten, en eventuele inkoopvergoeding van je leverancier. Bij een negatieve stroomprijs van -10 cent en positieve belastingen kan het netto nog steeds positief zijn. Het is verstandig om de totale kosten per uur te bekijken in je energie-app.
Conclusie
Slim laden bij negatieve stroomprijzen in de winter is absoluut de moeite waard, maar het is geen vetpot. Het is een leuke manier om je thuisbatterij optimaal te benutten en je energierekening te verlagen, vooral als je een dynamisch contract hebt en een systeem dat automatisch reageert. Wees realistisch: de besparingen zijn meestal tientallen euro's per jaar, niet honderden. Maar wie het slim aanpakt, profiteert van de winterprikkel en zet de energiemarkt naar zijn hand.
Thuisbatterij laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via ThuisbatterijWijs.
Vergelijk thuisbatterijen →Lees ook: Waarom presteert mijn thuisbatterij minder in de winter? · Zomerse hitte: gevaar voor je thuisbatterij? · Seizoensgebonden laadstrategieën voor thuisbatterijen · Terugverdientijd: zomer vs winter met een thuisbatterij · Veelvoorkomende fouten bij het installeren van een thuisbatterij in de winter · Checklist winterklaar maken van je thuisbatterij — meer over seizoensinvloeden
ThuisbatterijWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.